http://el-greco-gr.blogspot.gr/
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Όπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει. Γ. Σεφέρης

Μετάφραση - Translate

Τρίτη 5 Ιουνίου 2018

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΑΜΠΟΥΡΟΓΛΟΥΣ (1852 -1942) Ιστοριοδίφης, λογοτέχνης, δικηγόρος, ποιητής, μέλος της Ακαδημίας Αθηνών

Dionisis Vitsos
ΑΘΗΝΑ

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΑΜΠΟΥΡΟΓΛΟΥΣ: ΟΝΟΜΑΧΙΑ
Δυο γάδαροι μαλώνανε σε ξένον αχυρώνα,
δίνουν κλοτσές συχνές πυκνές,
χαλούν τον κόσμ’ απ’ τις φωνές,
δαγκάνει ένας τ’ αλλουνού τ’ αυτιά και τη σαγόνα.
― Ποιος σου ’δωσε την άδεια δω μέσα να πατήσεις;
φωνάζει ο μαυριδερός·
και απαντά ο σταχτερός:
― Και συ με τι δικαίωμα ήρθες να με συγχύσεις;
Κι ενώ μπροστά τους είχανε πίτουρα και κριθάρι,
άχυρο, βίκο και σανό,
στήσαν καυγά αληθινό,
και δεν τολμά κανένας τους ούτε μεζέ να πάρει...
Κι απ’ τον πολύ το θόρυβο ο νοικοκύρης φτάνει·
κρατάει ρόπαλο γερό,
χωρίς να χάσει δε καιρό
τα δυο πλευρά τους μαλακά σαν την κοιλιά τους κάνει.
Τους φίλιωσε η δυστυχιά, η πίκρα, το φαρμάκι,
ένας τον άλλον χαιρετά,
λένε πως ήσαν χωρατά,
κι επήραν τον κατήφορο και τρώνε θυμαράκι...
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΑΜΠΟΥΡΟΓΛΟΥΣ (1852 -1942) 
Ιστοριοδίφης, λογοτέχνης, δικηγόρος, ποιητής, μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.

Πριν ακόμα ολοκληρώσει τη φοίτησή του στο Βαρβάκειο, είχε γράψει σατιρικούς στίχους και τρεις μονόπρακτες κωμωδίες: Η φθισιώσα, Αι αγχόναι, Η αγγελιοφοβία. Χάθηκαν όμως και οι τρεις. 
Η ιστορική του έρευνα επικεντρώθηκε κυρίως στην περίοδο της Τουρκοκρατίας και αφορούσε μόνο στην περιοχή της Αθήνας, γι' αυτό και του δόθηκε το προσωνύμιο «Αθηναιογράφος». Το 1896 ολοκληρώθηκε η έκδοση του τρίτομου έργου του η Ιστορία των Αθηναίων.
Άλλα έργα του είναι: η Δούκισσα της Πλακεντίας, Αι παλαιαί Αθήναι (1922), Ιστορίες από την παλιά Αθήνα, Μνημεία της ιστορίας των Αθηναίων (3 τόμοι, 1893),Απομνημονεύματα μιας μακράς ζωής (2 τόμοι), Ο αναδρομάρης (1914), Ο αναδρομάρης της Αττικής (1920), Ο τρελός της Αθήνας, Τοπωνυμικά παράδοξα (1920), Αθηναϊκό αρχοντολόγιο-Μπενιζέλοι (1921), Μελέται και έρευναι (1923-1926), Οι Χαλκοκονδύλαι, Ο Ελαιών των Αθηνών, "Μελέτη περί του βίου και της δράσεως του Παλαιών Πατρών Γερμανού" (1916) κ.α.
Επίσης: Η ποιητική συλλογή Η φωνή της καρδιάς μου ήταν από τα σημαντικότερα έργα του. Το 1874 εξέδωσε τη συλλογή του Παλαιαί αμαρτίαι. 
Επίσης ασχολήθηκε και με την πεζογραφία, όπου αντλούσε τα θέματα του κυρίως από τη λαογραφία. Το 1881 εξέδωσε τα μη λαογραφικά αφηγήματα "Εικόνες. Σατυρικαί Διατριβαί", όπου σατιρίζει τα ήθη της εποχής. 
Μερικά από τα έργα του είναι: Αθηναϊκά διηγήματα, Αι Αθήναι που φεύγουν, Μύθοι και διάλογοι, Αττικοί έρωτες, Θρύψαλα, Ευσυνειδησία και ασυνειδησία κ.ά

Δευτέρα 14 Μαΐου 2018

«Προμηθέα Δεσμώτη» του Αισχύλου




                  Προμηθεύς Δεσμώτης                


«Ὡστόσο, παρ’ ὅλη τήν ἀλαζονεία τοῦ μυαλοῦ του,  ὁ Δίας, κάποτε θά ταπεινωθεῖ, ἐξαιτίας τοῦ γάμου πού ἑτοιμάζεται νά κάνει, ὁ ὁποῖος ἀπό τόν θρόνο του, ἄφαντο, θά τόν γκρεμίσει. 
Κι ἔτσι θά ἐπαληθευτεῖ ἡ κατάρα τοῦ πατέρα του Κρόνου, τήν ὁποία ἐκστόμισε, ὅταν ἔπεσε ἀπό τόν πανάρχαιο θρόνο τῶν θεῶν».


Έκπληκτοι οι Αθηναίοι ακούν αυτά τα λόγια στον «Προμηθέα Δεσμώτη» του Αισχύλου, που λίγο έλειψε να τον οδηγήσει στο κώνειο επειδή υπαινίχθηκε τα Ελευσίνια Μυστήρια. Η αμφισβήτηση της θείας εξουσίας είναι hot θέμα, μετά τις θεωρίες των Προσωκρατικών φιλοσόφων εκείνη την εποχή. Και ο κριτικός νους στον Ελληνικό κόσμο θέτει, παγκοσμίως, τον Λόγο πριν τον Μύθο.

Αρχή όλων των πραγμάτων είναι το νερό (Θαλής)
Αρχή όλων των πραγμάτων είναι το άπειρο (Αναξίμανδρος)
Όπως η ψυχή μας. που είναι αέρας, μας συγκρατεί, έτσι πνεύμα και αέρας περιέχει και συγκρατεί τον κόσμο όλον (Αναξιμένης)
Τα στοιχεία της ύλης είναι τέσσερα (Εμπεδοκλής)
Όλα ανταλλάσσονται με φωτιά και η φωτιά με όλα (Ηράκλειτος)

Απελευθερωμένη από τον Προμηθέα η ανθρωπότητα βρίσκεται στη αυγή μίας νέας εποχής.

http://users.sch.gr/…/filosof…/html/pro/eisagogi/index_p.htm

Prometheus and Digital Sculpture, Scott Eaton

Ἑλληνική Ἱστορία

Παρασκευή 13 Απριλίου 2018

ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΑΣΚΑΡΑΤΟΣ, (1811-1901) «ΑΝΟΙΞΗ»



Dionisis Vitsos
ΖΑΚΥΝΘΟΣ


ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΑΣΚΑΡΑΤΟΣ, «ΑΝΟΙΞΗ»

Εδώ ’ναι, εδώ ’ναι, επλάκωσε
Γυναίκες μαζοχτείτε·
Ομπρός, συναπαντήσ’ τε τη,
Ομπρός, ναν τη δεχτείτε.
.
Να, να ’ρχεται η γλυκιά Άνοιξη
Λουλουδοστολισμένη,
Απάνου σ’ ένα γάιδαρο
Αντρίκια καθισμένη.
.
Κι’ οπίσωθέ της τρέχουνε
Κοπάδια γκαριστάδες,
Όλοι ζουρλοί από το αίσθημα,
Όλοι ζεστοί εραστάδες.
.
Κλοτσούν’ τετραποδίζοντες
Και κλαίνε οχ τη χαρά τους,
Και ζωντανοί στα μάτια τους
Θωρείς τη βουρλισιά τους.
.
Και ολόθερμα γκαρίζοντες
Τση χάρες της πολλη-ώρα,
Τη φέρνουνε ολοτρίγυρα
Ναν τήνε ιδή όλ’ η χώρα.
.
Και αυτή στο δρόμο ερχόμενη,
Φυσώντας αέρα χλιόνε,
Γιομίζει ζέστα απάντεχα
Τση πόρτες του σπητιώνε
..
Ώστε καψιόνει η νηόνυφη
Στο χλιούτσικο αγεράκι,
Κ’ ενδύνεται αλαφρότερο
Λινό φορεματάκι.
.
Και ’βγαίνει και δροσίζεται,
Και βλέπεις το αίσθημά της,
Που ακούει ναν της εδρόσισε
Ο αέρας την καρδιά της.
.
Αχ! Άνοιξη, γλυκιά Άνοιξη!
Συντρόφισα του νηώνε,
Ίστρε κοινέ αξεχώριστα
Σερνικοθυλικώνε!
.
Αν εσύ τώρα εγύριζες
Κι’ αλλού τα βήματά σου,
Πόσους στον κάμπο ακόλουθους
Ήθελε ειδείς κοντά σου!
.
Ναι, κ' ήθε’ ειδείς που οι γέροντες
’Σα δε ’μπορούν’ να ελθούνε,
Μένουν’ οπίσω, κι άδικα
Τους νηους κατηγορούνε.
.
Και δε ’θυμόντ’ όσα έκαναν
Κ’ εκείνοι στον καιρό τους,
Όντις ακούανε δύναμες
Ζεστές εις τον εαυτό τους.


ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΑΣΚΑΡΑΤΟΣ (1811-1901), 
ΑΠΑΝΤΑ, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΤΛΑΣ 1959.
~~~~~~~~~~~~~
Ο Λασκαράτος υπήρξε ο μεγάλος σατιρικός ποιητής, ο λογοτέχνης και ο κοινωνικός αγωνιστής της Κεφαλονιάς. Υπήρξε ένα φωτεινό πνεύμα, το οποίο πολέμησε μια διεφθαρμένη αριστοκρατική κοινωνία, αυτή της Επτανήσου το 1830-1860, η οποία τον πλήγωσε πολεμώντας την, αλλά δεν υποχώρησε ούτε νικήθηκε ποτέ.
Γεννήθηκε στο Ληξούρι της Κεφαλονιάς το 1811 και η οικογένειά του ήταν αριστοκρατική, της γενιάς των Τυπάλδων. Μεγάλωσε με δύο ιδιωτικούς δασκάλους, τον ιεροδιάκονο Ευγένιο Διογένη και τον Σπ. Τρέκα, οι οποίοι φρόντιζαν από πολύ νωρίς για την μόρφωσή του.Δώδεκα ετών ο Λασκαράτος πήγε να μείνει στο σπίτι του θείου του, τον κόντε Δελλαδέτσιμα, όπου και γνώρισε τον λόρδο Μπάύρον. Έπειτα θα γίνει μαθητής στην Ιόνιο Ακαδημία της Κέρκυρας με καθηγητή τον Ανδρέα Κάλβο. Στην Κέρκυρα θα συναντήσει και τον μεγάλο μας ποιητή Διονύσιο Σολωμό, από τον οποίο θα αποσπάσει σημαντικές συμβουλές.
Σπούδασε νομικά στην Ιόνιο Ακαδημία, στο Παρίσι και στην Πίζα.
Το 1844 πεθαίνει ο πατέρας του και αναλαμβάνει την διαχείριση της περιουσίας.   Χτίζει ένα σπίτι στα Ριτσάτα της Παλλικής και προσπαθεί να κάνει σχέσεις με τους ντόπιους και να τους προτείνει νέες καλλιέργειες, όμως τον απορρίπτουν εντελώς. Μετά από αυτό επιστρέφει στο Αργοστόλι και αφοσιώνεται στο γράψιμο.
Το 1845 εκδίδει το ποιητικό του έργο με τίτλο "Το Ληξούρι εις τους 1836".
Αργότερα πηγαίνοντας στην Αθήνα, θα γνωρίσει την γυναίκα της ζωής του, την Πηνελόπη, κόρη του Δημήτρη Κοργιαλένεια, και ο δεσμός τους θα κρατήσει μια ολόκληρη ζωή. 
Το 1862 εκδίδει "Οι καταδρομές μου εξαιτίας του Λύχνου" και τα "Μυστήρια της Κεφαλονιάς" με τα οποία θέλει να παρουσιαστεί ως ο κοινωνικό αγωνιστής της πατρίδας του, να καυτηριάσει αυτούς που εκπροσωπούσαν τον Κλήρο και την πολιτική και εκμεταλλευόταν την αμάθεια του λαού. Το βιβλίο αυτό ήταν η αιτία του αφορισμού του από τον επίσκοπο, ο οποίος του ζητά να απαρνηθεί τις ιδέες του, όμως ο Λασκαράτος διακινδυνεύοντας τη ζωή του δεν τα βάζει κάτω.Από τότε έχουν μείνει πολλά ανέκδοτα στη μνήμη των Κεφαλονιτών και τα οποία πιστοποιούν το πόσο έξυπνος και ετοιμόλογος ήταν. Δύο από αυτά τα ανέκδοτα είναι τα εξής:
  1. Στη γιορτή του, ένας γείτονάς του για να τον ειρωνευτεί του έστειλε με την υπηρέτριά του το δώρο του, ένα καλάθι γεμάτο κέρατα κριαριού και πάνω είχε μια επιγραφή "Στη γιορτή σου". Βλέποντας αυτό ο Λασκαράτος βγαίνει έξω στον κήπο του και κόβει τα ωραιότερα άνθη και τα βάζει μέσα στο ίδιο καλάθι με την επιγραφή "   Απ' ότι έχει ο καθένας δωρίζει" και τα δίνει στην υπηρέτρια και της λέει: "Δώσε αυτά κόρη μου στον κύριό σου".
  2. Οταν ο επίσκοπος τον αφόρισε, κάποιος πήγε να τον επισκεφθεί για να του το αναγγείλει και μάλιστα ειρωνικά "Τα έμαθες σιόρ-Ανδρέα, ο επίσκοπος σε αφόρισε" και τότε ο Λασκαράτος του απαντά: "Ευχαριστώ τον επίσκοπο για τον αφορισμό, αλλά θα τον παρακαλούσα πολύ να μου αφορίσει και τα παπούτσια των παιδιών μου για να μη λιώσουνε ποτέ" (πίστευε ότι όποιος αφορισθεί και πεθάνει δε θα λιώσει ποτέ).

Πηγαίνοντας στην Ζάκυνθο, όπου και τον περιμένει και άλλος αφορισμός και έτσι αυτοεξορίζεται στο Λονδίνο, όπου και γράφει την "Απόκριση στον αφορισμό" και την εκδίδει το 1868.
Επιστρέφει στην Ζάκυνθο και εκδίδει την εφημερίδα "Λύχνος" και μηνύεται για συκοφαντική δυσφήμιση και δικάζεται σε 4μηνιαία φυλάκιση.
Η κατάσχεση του "Λύχνου" θα γίνει θα γίνει μετά από την παρουσίαση του σατιρικού του ποιήματος το "Νανάρισμα" το οποίο αναφερόταν στην κούνια του διαδόχου Κωνσταντίνου.
Επίσης εκδίδει "Ιδού ο άνθρωπος ή ανθρώπινοι χαρακτήρες" το 1886, "Οι στοχασμοί ή συλλογή σοφών γνωμών εις ελληνικήν και ιταλικήν γλώσσαν", "Αυτοβιογραφία", "Ήθη, έθιμα και δοξασίαι της Κεφαλονιάς" κ.ά.
Το 1901 ο Ανδρέας Λασκαράτος θα πεθάνει σε βαθιά γεράματα, 90 χρονών.
Το  ηθικό έργο του Λασκαράτου ταυτίστηκε απόλυτα με την γεμάτη ηθική ζωή του και έμεινε για πάντα στην μνήμη μας   και στην Λογοτεχνία ως ένας από τους πιο ακέραιους πνευματικούς ανθρώπους.

____________

Σάββατο 24 Μαρτίου 2018

ΠΩΣ ΕΓΡΑΨΕ Ο ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ ΤΟΝ "ΥΜΝΟΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΝ"

Ο Dionisis Vitsos 
ΖΑΚΥΝΘΟΣ

ΠΩΣ ΕΓΡΑΨΕ Ο ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ 
ΤΟΝ "ΥΜΝΟΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΝ"

«Φίλος μου εις τον οποίον είχα ανακοινώσει την μεγάλην επιθυμίαν μου όπως γνωρίσω τόσον σημαντικόν πρόσωπον, με συνεβούλευσεν εάν είχον την ευτυχίαν να με δεχθή, να του ομιλήσω μόνον περί ποήσεως.
[…] επήγα εις την εξοχικήν του οικίαν όπου έγινα δεκτός και συνωμιλήσαμεν περί των Άγγλων ποιητών, τους οποίους εθαύμαζεν όσον και εγώ. 
[…] την επομένην κατήλθεν επίτηδες εις την πόλιν, όπως μου ανταποδώση την επίσκεψιν. Μου απήγγειλεν ιταλιστί μίαν “Ωδήν διά πρώτην λειτουργίαν”… Ο Σολωμός, ο οποίος είχε παρατηρήσει, ότι μετά την απαγγελίαν είχα μείνει σκεπτικός και σιωπηλός, με ηρώτησε την γνώμην μου. 
"Το ποιητικόν σας τάλαντον’’, του είπα ‘’σας επιφυλάσσει ωραίαν θέσιν εις τον ιταλικόν Παρνασσόν. Αλλ’ αι πρώται θέσεις εν αύτω έχουν ήδη καταληφθεί. Ο ελληνικός Παρνασσός δεν έχει ακόμη τον Δάντην του… "
Τη αιτήσει του τότε του εξέθεσα τα της γλώσσης μας και της φιλολογίας μας.
“Δεν ηξεύρω ελληνικά”, μου λέγει. “Πώς μπορώ να γράψω καλά;”. 
Πράγματι, εγνώριζε πολύ ατελώς την κοινήν. 
“Η γλώσσα, του απήντησα, την οποίαν εμάθατε μαζί με το μητρικόν γάλα είναι η ελληνική. Είναι λοιπόν εύκολον να την επαναφέρετε εις την μνήμην σας και, αν συγκατατίθεσθε, θα σας βοηθήσω… Δεν πρόκειται ούτε περί της τόσον κουραστικής φιλολογικής γλώσσης, ούτε περί της τόσον γελοίας μακαρονιστικής, αλλά της μητρικής, της ζωντανής” 
Μία μόλις εβδομάς είχε παρέλθει από την πρώτην συνομιλίαν μας και εξεπλάγην αίφνης ακούων τον Σολωμόν απαγγέλλοντα ποίημά του, γραμμένον εις την ελληνικήν:
Την είδα την ξανθούλα,
την είδα, όταν αργά
εκίνησε η βαρκούλα
να πάει στην ξενιτιά.
Ήτο η πρώτη του ελληνική σύνθεσις. Μόλις το ποίημα αυτό έγινε γνωστόν, όλη η Ζάκυνθος το ετραγουδούσε και ένα βράδυ οι συμπατριώται του μετέβησαν και το έψαλαν κάτω από τα παράθυρά του. Αυτό τον συνεκίνησε πολύ. 
Μετ’ ολίγας ημέρας άρχισε τον “Ύμνον εις την ελευθερίαν”, τον όποιον ετελείωσεν εντός βραχέος χρονικού διαστήματος. Δεν ήτο από τους ανθρώπους, οι οποίοι κατέφευγον εις την γραμματικήν και το λεξικόν. Δεν ανεζήτει τας λέξεις, αλλά με τας ολίγας που εγνώριζεν απέδιδεν ελληνιστί σκέψεις, τας οποίας είχε συλλάβει ιταλιστί».


ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ(1788-1873). «Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως» 1857

[ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ: Λόγιος, πολιτικός και ιστοριογράφος της Ελληνικής επανάστασης του 1821, Πρώτος πρωθυπουργός του ελεύθερου ελληνικού κράτους, πατέρας του Χαριλάου Τρικούπη.
Ο Σπυρίδων Τρικούπης είχε σπουδάσει στην Αγγλία με έξοδα του κόμητος Γκύλφορντ, πλούσιου και εκκεντρικού άγγλου ευγενή, ο οποίος ήταν ακραία φιλέλληνας. Όταν ο Γκύλφροντ ως άγγλος Αρμοστής στα Επτάνησα αποφάσισε το 1822 να ιδρύσει την Ιόνιον Ακαδημίαν, αρχικά στην Ιθάκη και τελικά στην Κέρκυρα, κάλεσε από το Μεσολόγγι τον Τρικούπη για να του αναθέσει υψηλό αξίωμα στο ίδρυμα. Ο Τρικούπης πήγε στην Κέρκυρα, αλλά ο Γλύλφορντ αργούσε επί μήνες να έλθει από την Αγγλία. Έτσι ο Τρικούπης επωφελήθηκε να κάνει μια βόλτα από την Ζάκυνθο.
Είχε ακούσει στην Κέρκυρα το όνομα του ιδιοφυούς Διονυσίου Σολωμού, που τότε ήταν 25 ετών. Τον ίδιο χρόνο είχε εκδοθεί εκεί μια ποιητική συλλογή του στα ιταλικά. Έτσι στην Ζάκυνθο θέλησε να τον συναντήσει, πράγμα όχι και τόσο εύκολο. Ο Σολωμός περνούσε μια από τις περιόδους της απομόνωσής του και είχε κλειστεί την έπαυλή του στο Ακρωτήρι και δεν ήθελε να δει κανέναν.]
~~~~
«Από την αφήγηση του Τρικούπη βγαίνει η εξήγηση πως ο Σολωμός δεν ήξερε τα περί διαγραμμάτου ελληνικά, την «φιλολογικήν», την «μακαρονιστικήν γλώσσαν». Εγνώριζε όμως την «μητρικήν γλώσσαν». Κι ο Τρικούπης εξηγεί: «Η γλώσσα την οποίαν εμάθατε μαζί με το μητρικόν γάλα, είναι η ελληνική. Είναι λοιπόν εύκολον να την επαναφέρετε εις την μνήμην σας». Όλο δηλαδή το πρόβλημα για το Σολωμό δεν ήτανε να μάθει ελληνικά, παρά να τα επαναφέρει εις την μνήμην του. Και κυρίως να τα γράψει. Τη γλώσσα τη μητρική την ήξερε και γι’ αυτό την έγραφε «χωρίς να καταφεύγει εις την γραμματικήν και το λεξικόν». Και την ήξερε τόσο καλά, ώστε μέσα σε μια βδομάδα μαθημάτων της ελληνικής εσύνθεσε το ποίημα της «Ξανθούλας» και μέσα σ’ ένα μήνα τον «Ύμνον εις την Ελευθερίαν». Αν δεν την ήξερε, δεν θα μπορούσε να την έγραφε τόσο ωραία και τόσο ζωντανά, αλλά και τόσο πλούσια χρωματισμένη, «χωρίς ν’ αναζητεί τας λέξεις»! Και το σπουδαιότερο είναι πως οι στίχοι του έχουνε τόση ποιητικήν υφή, τόση αρμονία και μουσικότητα, που δε θα μπορούσανε να τα έχουν, αν ο ποιητής έγραφε σε ξένη γλώσσα, που δεν ήταν μέσα στο αίμα του. […]
Ολ’ αυτά αποδείχνουν πως ο Σολωμός ήξερε ελληνικά, όπως κάθε άλλος Έλληνας. Δεν ήξερε όμως και δεν μπορούσε να γράψει, αλλά και τη σιχαινότανε, τη γλώσσα των λογίων. Πρέπει λοιπόν να τελειώσει αυτός ο «μύθος» πως δεν ήξερε ελληνικά, μύθος που τον εκμεταλλευτήκανε όσοι δεν καταλαβαίνανε την ανώτερη ποίηση του Σολωμού ή ζηλεύανε τον ποιητή (Βαλαωρίτης) κι όσοι (γλωσσαμύντορες αυτοί) θέλανε να μειώσουνε το μεγάλο πνευματικό κύρος του ποιητή, λέγοντας πως έγραψε στη δημοτική, στη μητρική, στη ζωντανή γλώσσα του λαού, επειδή δεν ήξερε… ελληνικά, «ήτο άπειρος τελέως της ελληνικής γλώσσης». Ενώ, αν «ήτο εγκρατής της ελληνικής γλώσσης», θα έγραφε στην καθαρεύουσα. Ήτανε δηλαδή ένας αποτυχημένος… σοφολογιότατος, επομένως τίποτα!»

ΚΩΣΤΑΣ ΒΑΡΝΑΛΗΣ (1884 -1974) Λογοτέχνης, ποιητής και δημοσιογράφος, "Ο Σολωμός χωρίς μεταφυσική", 1925